أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
364
قانون ( فارسى )
در طحال و نبودن علامت ورم ، علاج بند آمدهها در طحال همان علاج راهبندانهاى كبد است كه در بحث از معالجات كبد آنها را شرح دادهايم . فصل نهم باد و بادكردگى طحال منظور از بادكردگى طحال آن است كه كشيدگى ، سختى و برآمدگى طحال احساس مىشود . اگر با انگشت بر طحال فشار آورى نرم است . قرقر شكم و آروغ هست ، اما آن سنگينى كه در حالت موجود بودن ورم احساس مىشود نيست . علاج باد و بادكردگى طحال بدان ! كه داروهاى علاج سخت شدن طحال ، تقريبا در ميزان اثربخشى ، مانند داروهاى علاج بادكردگى طحال مىباشند . داروهاى علاج بادكردگى طحال نيز همچون داروهاى علاج سخت شدن طحال بايد بازكننده ، زداينده ، تحليلبرنده و گيرنده باشند و نيروى گيرندگى بيشتر از نيروى تحليلبرنده باشد ، زيرا در حالت بادكردگى طحال ، ماده بادى و سبك است ، درحالىكه مادهء ورم ، غليظ و سنگين است . امّا داروهاى هر دو حالت بهم شبيهند منتهى در علاج بادكردگى فعالتر و اثربخشتر هستند . چنين داروهاى مناسب حال طحال باد كرده عبارتند از : پنج انگشت ، زيره ، بزر فيجن ، ننه حوا و امثال آنها . در علاج بادكردگى طحال ، گذاشتن بادكش آتشى بر طحال بسيار بهرهرسان است . بايد بيمار طحال بادكرده خود را گرسنه نگهدارد و يكباره خود را از غذا سير نكند ، غذا را در چندين نوبت بخورد و آن هم بسيار كم . تا مىتواند نبايد آب بخورد . به جاى آب نبيذ كهنه و كممايهء تلخمزه بخورد آن هم كم . تا شكمش از مدفوع خالى نشده است نبايد بخوابد . اگر شكمش سير است و طحال به درد آمد - شب باشد يا روز - بايد با دست فشار بر طحال آورد آن را بچلاند و كارى كند كه مدفوع بيرون رود . اگر چلانيدن طحال بهره نداد ، آن را باندپيچى كند . اگر تشخيص دادى كه مادهء بادكردگى طحال سوداى زياد است و از زياديى كه دارد سبب بادكردگى طحال شده است ، آن را پاكسازى كن ! از قرصهاى زير - كه تركيبش را مىگوئيم - بخورد . نسخه : بزر سفيد ترتيزك را به وزن سى درهم بكوب و ببيز و با سركهء شراب تند و غليظ بسرش . قرصهاى نازك و كوچك از آن درست كن و در تنور يا در تابه بخشكان ولى مگذار بسوزند . آن مقدار را كه قبل